Nieuws

Zo’n stukje van Marten Blom: Harlingen – Franeker

Harlingen – Franeker

Als je een Harlinger vraagt wat dat nou is, dat gedoe tussen Harlingen en Franeker, is er grote kans dat je te horen krijgt dat ‘ze daar toch allemaal gek zijn’, of dat het ‘klokkendieven’ zijn. Veel verder kom je niet. Dat er in Franeker een gebouw staat waarvan de geschiedenis heel veel verklaart, zal je zeker niet horen.

De Universiteit van Franeker of Academie van Friesland bestond van 1585 tot 1811, en zou daarmee meteen een pijnpunt zijn voor het nabijgelegen Harlingen, dat behoorde tot één van de vier grootste steden van Friesland. Het zou niet de eerste, noch de laatste keer zijn dat Harlingen een dergelijke erkenning aan zijn neus voorbij zag gaan, al zou ik eerlijk gezegd niet weten wat er nog meer voor ‘pijnpunten’ waren. Mijn oude buurvrouw met haar viskraam voor Trebol placht te zeggen dat ze daar ‘toch allemaal kek binne’ en dat verwijst naar een ironische, zo niet tragische wending van het lot: de trots van Franeker, de universiteit, slonk eerst tot het ‘Rijksatheneum Franeker’ en veranderde vervolgens in 1851 in het ‘Academie Gasthuis’, een psychiatrische inrichting, nog steeds in het universiteitsgebouw, de trots van weleer. Later werd het ook wel ‘Psychiatrisch Ziekenhuis te Franeker’ genoemd. In 1935 werd dat: ‘Psychiatrische Inrichting’, in 1975 weer ‘Psychiatrisch ziekenhuis’ en na nog wat variaties ging het op in ‘GGZ Friesland,’ en verhuisde het naar een nieuwbouwwijk in Leeuwarden. Van een glorieus begin naar een roemloos einde, zou je kunnen zeggen, hoewel je ook zou kunnen stellen dat velen, studenten én patiënten baat hebben gehad bij hun verblijf in de voormalige Universiteit van Franeker.

Dan hebben we nog die mythe van de Klokkendieven. Voor zover ik het begrijp stamt dat verhaal al uit de middeleeuwen; toen men in Harlingen een nieuwe kerk aan het bouwen was, lag de kersverse kerkklok te wachten tot hij de toren in gehesen zou worden. Maar de volgende ochtend was de klok weg. De Franekers hadden de klok gestolen.

 

|Doorsturen

Buienradar



Agenda